PARELPAD

  Foto's kunnen het niet weergeven. Een plaatje kan niet laten zien wat ik  tijdens mijn fietstochtjes in de omgeving van IJsselstein beleef.  Foto’s kunnen de geuren niet beschrijven, of de ruisende wind in de monumentale bomen in dit oude boerenland laten horen. 
De dichteres Vasalis komt nog het dichtste bij met haar mooie gedicht over de lente: 
          
          Voorjaar

Het licht vlaagt over 't land in stooten
wekkend het kort en straf geflonker
der blauwe wind-gefronste sloten;
het gras gloeit op, dooft uit, is donker.
Twee lamm'ren naast een stijf grauw schaap
staan wit, bedrukt van jeugd in 't gras…
Ik had vergeten hoe het was
en dat de lente niet stil bloeien,
zacht droomen is, maar hevig groeien,
schoon hartstochtelijk beginnen,
opspringen uit een diepe slaap,
wegdansen zonder te bezinnen.

M. Vasalis

  De lucht is zwaar van een mengeling van geuren. De kruidige geur van pas gemaaid hooi, van fluitenkruid in de bermen en van de meidoorn die je hier veel ziet. De weeïge, licht rottende geur van de bloeiende laurier, de bedwelmend zoete geur van seringenbomen, lindebloesem, vroege clematis, en magnolia; spirea die haar met witte bloemen beladen takken als emmers water langs het tallud leeg gooit.  Een explosie van geuren en kleuren, groen, roze, wit en nog eens groen in tientallen varianten. Donsgroen, hardgroen, glanzend groen, paarsgroen, bijna witgroen en eindeloze combinaties.
 
  Ik fiets door lanen en langs wegen met rijen platanen, esdoorns, berken en acacia’s. Langs het water en op oude wallen en schansen groeien knotwilgen in lange, kronkelende rijen, net als de reusachtige treurwilgen, en tussen de huizen, middenin de woonwijken, liggen gedeelten van oude appel- en perenboomgaarden. En overal water. Sloten, slootjes, kanaaltjes, rivieren, plassen, en vijvers. In het water vele soorten eenden en hoog in de bomen zingen honderden vogels. Hier geen krijsende meeuwen, geen zee en geen zand. Dit is het land van klei, van groene weilanden en van rivieren.
 
  Hier weet ik weer dat Nederland waterland is. Kwetsbaar, maar daardoor ook sterk. Ik fiets over bruggetjes en langs de Lek, de Kromme IJssel, de IJssel, door eeuwenoude stadjes waar de geschiedenis weer gaat spreken. De Oude Waterlinie, de Nieuwe Waterlinie, de Forten, allemaal gebouwd en ontworpen om de vijand buiten te houden. De Spanjaarden, de Fransen, de Duitsers. Is er in dit vredige landschap, waar door het warme weer alles tegelijk in wilde bloei is uitgebarsten, werkelijk ooit gevochten? Zijn hier ooit doden gevallen? Het lijkt een onmogelijkheid.

  Maar dit is oud land. Van klei, rivieren en vruchtbare grond. Lentebloei barst los en sterft weer af in wintertijden. De burchten, kerken en de stadjes blijven getuigen van het verleden.

Het viel me vandaag op bij het krantlezen. En 'krant' is dan niet mijn lijfblad het Nederlands Dagblad, maar onze weekendkrant, NRC-Handelsblad. Ook een goeie kwaliteitskrant vind ik, met veel cultuur en interessante columns. Maar bepaald niet christelijk. Humanistisch liberaal zou ik zeggen.

Wat me opviel in twee artikelen was dat er weer dingen gezegd mogen worden klaarblijkelijk die in de laatste 30 jaar van de 20e eeuw (dat klinkt werkelijk alsof ik hoogbejaard ben…) absoluut taboe waren.

1. Kinderen lijden onder de echtscheiding van hun ouders en die ouders moeten terwille van hun kind maar eens even hun haat en nijd aan de kant zetten.
2. Je moet niet in alles alleen maar je gevoel volgen want dat gevoel is niet betrouwbaar altijd en heeft correctie nodig van je brein, dat soms beter in staat is de consequenties te overzien van impulsieve daden.

Het eerste wordt gezegd in een artikel over een nieuw beleid van een basisschool in Geldrop. Daar worden gescheiden ouders opgeroepen sàmen naar de tienminutengesprekken over hun kind te komen ipv te eisen, zoals nu vaak het geval is, om aparte gesprekken te hebben. Beiden hebben recht op informatie, maar kunnen elkaar nog geen tien minuten verdragen, vandaar. Of je hebt de ouders die via gescheiden ingangen binnengeloodst moeten worden om elkaar niet tegen het lijf te lopen om zo toch beiden aanwezig te kunnen zijn voor de groep 8 musical. Ouders ontkennen vaak dat hun kinderen hier last van hebben, maar de lerares van de basisschool die aan het woord is durft het woord 'lijden' in de mond te nemen.  70.000 kinderen maken per jaar mee dat hun ouders uit elkaar gaan, volgens het artikel van Frederiek Weeda. In Amsterdam komt zelfs 52% van basisschool leerlingen uit gescheiden gezinnen.

Het tweede werd gezegd in een column van Marjoleine Vos. Gevoelens zijn belangrijk, ze helpen je om voorkeuren te ontwikkelen en om beslissingen te nemen. Maar een gevoel hebben is nog niet hetzelfde als in je gevoel verdwijnen, zoals wellicht de boze man die in Alphen 6 mensen dood schoot. Boosheid zegt Marjoleine Vos, kan bedwongen worden. We zijn geen willoze slachtoffers van onze impulsen.
Het lijkt de Heidelbergse Catechismus wel.

Treffend. Het verband ook tussen de twee ondewerpen, vind ik. Niet iedere scheiding is te voorkomen, ook niet wanneer je gelooft dat het niet in Gods bedoeling ligt en zeker niet de stijl is van Zijn koninkrijk. Maar door de gebrokenheid bestaat de echtscheiding wel. En kan er ook veel pijn en leed mee gepaard gaan. Toch zou ik hopen dat om wille van kwetsbare kinderen er altijd gezocht wordt naar een voor hen minst schadelijke oplossing. Ook al kost dat de ouders wat en moeten ze tegen hun gevoel in gaan. Gevoelens kunnen bedwongen worden als er belangrijke zaken in het geding zijn en dat zijn kinderen toch? 

‘Allemaal gezond’ sms’te mijn vriendin me zaterdagmiddag 9 april. Ik zat in de auto, op weg naar vrienden en genoot van de losbarstende lente om me heen. Mijn vriendin woont in Alphen a/d Rijn. Ik las het berichtje en dacht, 'ze heeft het vraagteken vergeten, zeker.' Ik zou haar later wel even sms’en dat alles goed met ons ging.

Na 5 minuten zette ik het nieuws aan. En begreep onmiddellijk de strekking van haar boodschap. Er ontbrak helemaal geen vraagteken, integendeel, er had wel een uitroepteken achter haar tekst mogen staan. Zij waren God zij dank ongedeerd. In tegenstelling tot tientallen mensen voor wie het leven stopte of nooit meer hetzelfde zal zijn omdat hun geliefde net even ging winkelen op een zonnige zaterdagmiddag en zonder pardon werd neergeschoten.

Al het geweld wat dagelijks op tv te horen en te zien is heeft me bijna murw gemaakt. Maar nu is er toch weer een schok wanneer dat geweld zich plotseling in mijn nabije belevingswereld afspeelt. Alsof het geweld gewelddadiger wordt naarmate de slachtoffers dichterbij je staan.  

Dat gevoel versterkte zich helemaal toen ik in het Nederlands Dagblad las dat de vader van de dader leraar beeldende kunst is aan een reformatorische school in Gouda. Toen ik dat tot me door liet dringen realiseerde ik me tegelijk dat ik me onbewust al een beeld had gevormd van het milieu waaruit zo iemand als de moordenaar moest komen. Volkomen onterecht en nergens op gebaseerd, maar toch.

Lid van een schietvereniging (ergens in een programma werd gezegd dat hij samen met zijn vader lid was van zo’n club), psychiatrische problemen, schoonmaker bij C1000 enz. Bij schieten als hobby is mijn directe associatie blijkbaar: slecht en asociaal. Bij psychiatrie en schoonmaker doemt het beeld van de loser op. Je denkt dan het een beetje te snappen. Al die irrationele overwegingen spelen zich echter onder de oppervlakte af.

Dat bleek allemaal toen ik las over zijn vader. Het nieuws over het blijkbaar reformatorische milieu waaruit hij kwam bracht me uit mijn evenwicht. Ik snapte er opeens niets meer van en het geweld nam nog pijnlijker vormen aan.  

Een Facebookfriend verwoordde het zo: We willen inkaderen om evenwicht te hervinden, maar dit kader (reformatorisch) is (bijna) ook het onze…. dat maakt het raar en geeft juist geen nieuw evenwicht. Dus moeten we een tandje dieper tasten waarom we in sociale kaders verklaringen zoeken…..

Er zijn dan ook geen verklaringen in sociale kaders te vinden. Geweld, lichamelijke agressie als uiting van machteloosheid, wanhoop of woede is van alle mensen, alle tijden en alle plaatsen. En daarom is het plotseling weer zo angstaanjagend.

Billy’s dus. Van Ikea. Je hebt ze in soorten en maten. Je hebt ze smal en breed, hoog en laag. Je hebt ze in beuken, of zwart en wit fineer. Je hebt oudere modellen en verschillende kwaliteiten. Je hebt zelfs nep-Billy’s.  Ik heb in de laatste weken sinds onze verhuizing nog nooit zoveel verschillende soorten Billy’s in- en uit elkaar gehaald, omdat ze toch niet pasten op de plek waar we ze dachten neer te zetten. En stapels boeken in Billy’s gezet en om ze vervolgens er weer uit te moeten halen omdat de plank net een gaatje te hoog of te laag zat.

Slepen met Billy’s is ook een hele uitdaging. Sommige pak je zo in je eentje op, dat zullen wel de neppe zijn. Voor andere moet je eerst iemand zoeken om ze te verzetten en dan is het nog maar afwachten of deze nu wel of niet door het gat van de deur kan of eerst gekanteld moet worden. Meestal kom je daar net te laat achter. Net als wanneer je een Billy van boven naar beneden moet dragen of andersom. De ene gaat vanzelf en de andere is net 1 cm te breed voor het trapgat. Mijn huis is dus nu ingericht  niet naar mijn wensen maar afhankelijk van weke maat een in elkaar gezette Billy bleek te hebben.

Ik moet zeggen dat Billy’s niet de schoonheidsprijs verdienen maar wel uitermate praktisch zijn. Je kunt er een ongelofelijke stoot boeken in kwijt. En wie niet rijk is moet slim zijn dus dopen we ons nieuwe huis misschien wel met de naam: Huize Billy