Het is vreemd. Wanneer er ernstige, urgente dingen gebeuren lijkt het of ik steeds weer net aan de verkeerde kant van de oceaan zit. Of aan de andere kant van de wereld. Toen mijn vader stervende was in 1986, kon ik terugkomen uit Azië, waar we toen woonden, om nog op tijd te zijn voor afscheid en begrafenis. Toen mijn eerste zwager onverwacht stierf (1981) waren we net in Zuid-Korea aangekomen en kon ik niet terug om bij de begrafenis te zijn. Dat heeft ertoe geleid dat ik nooit echt heb kunnen rouwen, omdat alles zo onwezenlijk bleef. Gelukkig was ik op de juiste plek toen mijn tweede zwager stierf in 1991. Zijn ziekte en sterven heb ik van dichtbij mee kunnen maken. Ook mijn zus stierf in mijn nabijheid in 1992.
God zij gedankt volgde toen een decennium zonder de dood van geliefden. Pas in 2013 bevond ik me weer aan de verkeerde kant van het water. Schoonmoeder kreeg een zwaar infarct en met spoed vlogen we naar de VS. In 2015 kwakkelde schoonvader met zijn gezondheid. Begin 2016 waren we eindelijk in staat naar hem toe te gaan om hem een tijdje gezelschap te houden. En nu we hier zijn krijgen we bericht dat mijn derde zwager zo ziek is dat hij nog geen twee weken te leven heeft. Onze tickets zijn al een week naar voren geschoven om opnieuw over de grote plas te vliegen.
We laten schoonvader straks achter in betere gezondheid. Met hulp van vrienden en buren kan hij weer zelfstandig leven. Boodschappen worden bezorgd, de vriezer ligt vol met eten. Hij loopt niet langer met een rollator, maar met een wandelstok en redt zichzelf weer prima. De eettafel die werkelijk boog onder het gewicht van alle papieren, rekeningen, bonnetjes en afschriften begint langzaam weer leger te raken. Het ziekenhuisbed wordt opgehaald. Allemaal tekenen van zijn verbeterde gezondheid.
Maar voor we teruggaan nog een paar dagen naar New York om een andere geliefde te zien. Misschien moet ik me gewoon maar gezegend voelen dat ik zoveel geliefden heb dat er altijd iemand op de ‘verkeerde’ plek lijkt te zitten…
Uiteraard is in dit huis de discussie over de staat van de huidige Amerikaanse politiek veelvuldig. Hoe kan het ook anders wanneer avond aan avond de gezichten van vooral presidentskandidaten Hilary Clinton (Democraten) en Donald Trump (Republikeinen) het scherm van de tv vullen. Trump met zijn Wildersachtige populistische toespraken met slim gekozen oneliners. Hilary met haar meer doorwrochte ideeen, maar net zo goed afgestemd op wat haar publiek wenst te horen. Het publiek dat als klapvee alle kandidaten begeleidt op hun lange tour door de staten van Amerika.
Nog steeds stijgt Trump in de peilingen. Anti-islam, anti-huidige regering, anti-belastingverhoging, anti-Obamacare, anti-bijna alles. Maar pro-gun, pro-? ja wat eigenlijk. Hoe gaat hij voor zijn kiezers een goeie gezondheidszorg opzetten bijvoorbeeld? Vandaag kreeg mijn schoonvader de rekening van het ziekenhuis waarin hij 4 dagen verpleegd werd na een chirurgische ingreep. $75,000,-! De ziekenhuizen blazen de rekeningen op om zoveel mogelijk vergoed te krijgen en de verzekering betaalt wat zij redelijk dunkt. In dit geval $18.000,- . Voor VIER dagen.
Nu de gewone mensen? Niet de allerarmsten, zij hebben tot op zekere hoogte recht op medische basiszorg (via de Eerste Hulp) in veel staten, ook zonder Obamacare. Maar vooral de middenklasse hier is de dupe. Premies voor een goeie zorgverzekering zijn onbetaalbaar hoog. Velen namen het risico en sloten geen verzekering af om kosten te besparen. Met Obamacare zijn ook zij nu verzekerd, tegen betaalbare premies.
Hoe is het mogelijk, zou je denken, dat Trump ondanks zijn voornemen Obamacare af te schaffen, toch zo populair is? Dat werkt toch niet in het voordeel van miljoenen Amerikanen? Het is enigszins te vergelijken met het effect van Wilders. Wie weet eigenlijk wat Wilders denkt over gezondheidszorg en sociale zekerheid? Het lijkt mensen niet te interesseren. Zolang de mannen maar grof in de mond zijn, de regering belachelijk maken en wantrouwen kunnen zaaien tegen alles wat met overheid te maken heeft. In het ‘Handboek voor Populisten‘ (dat nog geschreven moet worden) staan vast de volgende regels: Gebruik zoveel mogelijk korte zinnetjes, hou het niveau van je toespraken op ongeveer het niveau van een leerling uit groep 5, en gebruik oneliners die blijven hangen. En zet mensen, met name groepen, in de maatschappij tegen elkaar op. Succes verzekerd. Oh, en niet vergeten: haat vreemdelingen en heb alleen je eigen volk lief!
Ben ik een bewonderaar van Obama? Die het tegenovergestelde lijkt te doen? Het is een uiterst innemende man, met goeie plannen en initiatieven. Toch is ook hij niet wars van het polariseren dat de Amerikaanse maatschappij lijkt te verscheuren. Zijn State of the Union was geen toespraak die boven de partijen uitsteeg, zoals hij zelf wel claimde. In de commentaren werd van links tot rechts opgemerkt dat het een politieke toespraak was die veel gevoelige punten voor de Republikeinen nog eens extra inwreef . Een onderwerp als het homohuwelijk, (door de landelijke overheid nu erkent zodat afzonderlijke staten daar niets meer over te zeggen hebben) dat hij triomfantelijk schaarde onder de bereikte resultaten van zijn beleid, ligt voor de helft van de Amerikaanse bevolking zeer gevoelig (niet alleen voor Republikeinen). Je vraagt je af of zoiets dan op dat moment genoemd moet worden, vooral wanneer je streeft naar meer eenheid en minder polarisatie, zoals hij dat zelf noemde. Er waren andere punten die voor mijzelf niet zo bijzonder waren maar waarmee hij Republikeinen wel tegen de schenen schopte.
Het is een vreemde situatie. Met een keus tussen 2 partijen zit je hier gewoon volledig klem. Hoe kun je in vredesnaam kiezen tussen twee? De werkelijkheid is zoveel gecompliceerder! Gezondheidszorg, guncontrol, sociale zorg, op die punten denk ik als christen sociaal: Verplichte zorgverzekering, steun de zwakken waar ze het zelf niet kunnen, verbiedt privé wapenbezit, bevorder natuurbescherming en stimuleer het gebruik van natuurlijke energiebronnen. Wie kan daar eigenlijk op tegen zijn? Maar Republikeinen, waaronder vele christenen, zien dat soort maatregelen als overheidsbemoeiienis, wat voor hen gelijk staat aan socialisme. Terwijl ik ze zie als een morele plicht ten opzichte van de maatschappij, vanuit mijn christelijk geloof. Ik hoor daarin dus blijkbaar bij de Democraten. Christelijk sociale politiek kennen ze hier nauwelijks, of het zijn hele kleine groepjes mensen. Het wantrouwen ten opzichte van de overheid is gigantisch! Zowel bij Democraten als Republikeinse stemmers.
Wat zou me niet bij op de Democraten doen stemmen? Meer overheid dan ik goed zou vinden. Niet alles moet door de overheid gedaan worden. Voorbeeld: onderwijs. Onder democraten zouden christenen nooit hun eigen onderwijs kunnen hebben, betaald uit belastinggeld. Het idee van staat en religie die gescheiden moeten blijven, domineert alles. Zeer belangrijk punt voor mij: vrijheid van onderwijs. En dan ethisch. Obama heeft niet gestemd voor The Ban on Late Abortions. Uit angst dat een tegenstem de vrijheid van abortus zou inperken, heeft hij ingestemd met de zg. Partial Birth abortions. Het kind wordt half geboren (de beentjes en torso) en vervolgens wordt er een injectie aan de onderkant van het hoofdje gegeven zodat de schedel inklapt waardoor het makkelijker geboren kan worden. Dit zijn baby’s soms tot in de 3e termijn van de zwangerschap, dus tot zelfs 6, 7 maanden. Misdadig in mijn opvatting. Ook de manier waarop het homohuwelijk verplicht werd opgedrongen aan alle staten (50% van de bevolking is tegen) vind ik niet getuigen van democratisch beleid. Maar evenzeer onethisch vind ik de opvattingen van sommige Republikeinen dat er geen ziekenfonds dient te komen, dat alle buitenlanders geweerd worden, dat alle Mexicanen terug moeten en dat er miljoenen mensen in Amerika onder de armoedegrens leven.
Bernie SandersTed Cruz
Ik ben blij dat ik niet hoef te stemmen. Mijn schoonvader is ervan overtuigd dat Trump het niet gaat redden uiteindelijk. Je ziet nu al een inhaalrace van de 2e kandidaat Cruz (hoewel Trump blijft zeggen dat hij in Canada geboren is en daarom geen president kan zijn). Ook aan de Democratische kant zie je een interessante ontwikkeling. Hilary Clinton en aan haar linkerkant de socialist Bernie Sanders die nog steeds volop meedoet in de race voor de nominatie.
Schoonvader is democraat in hart en nieren, maar heeft tegelijk een enorm wantrouwen ten opzichte van de overheid. Volgens hem zijn alle overheidsmensen corrupt. En met de miljarden dollars die hier omgaan in de verkiezingscampagnes is stemmenverkoop(=corruptie) helaas geen fantasie. Er gaat hier zó verschrikkelijk veel geld om in de politiek. Er zit in het hart ervan een zeer rotte plek, ben ik bang. Ik ben heel dankbaar voor ons kiesstelsel en de manier waarop er bij ons campagne wordt gevoerd. Er gaan ook bij ons dingen fout, er is zeker weten ook corruptie, maar het is een hemel op aarde vergeleken met hoe hier in de politiek wordt gehandeld en hoe er over de politiek wordt gedacht.
De discussies zijn hier in Boston dus niet van de lucht tijdens de dagelijkse krantenlees-sessies bij het ontbijt en het bekijken van de vele nieuwsuitzendingen.
Vandaag weer eens een flinke wandeling gemaakt door mijn geliefde Boston. Gisteren kwam de regen met bakken uit de hemel, dus waren we gedwongen onze wandeling naar City Life Church Boston in het Revere Hotel, uit te stellen. We zijn toch maar met de auto gegaan. Ik heb een zware kou, dus dat was uiteindelijk een stuk comfortabeler.
Vandaag compleet ander weer. Blauwe, vrieskoude lucht. Er staat een sterke wind waardoor het veel kouder aanvoelde dan de echte temperatuur, die rond het vriespunt lag. In plaats van de drie kwartier die we wilden lopen naar een (goedkopere) supermarkt, namen we voor een gedeelte de metro om de snijdende wind te vermijden. Maar van huis naar de metro en vice versa is ook nog een aardige wandeling. Het licht was fantastisch, vooral op de terugweg.
Ik had medelijden met de daklozen die op een dag als vandaag ook buiten moeten bivakeren tot de opvang opengaat. Het zijn er veel hier. Mensen op straat met een bordje naast zich waarop ze hun omstandigheden toelichten. ‘Veteraan’ of ‘ik ben een goed doel'(?) enzovoort. ’s Nachts liggen ze in dikke dekens gehuld op stukken karton in de winkelportieken. Het blijft lastig. Geld geven? Eten geven? Er zijn shelters en een aantal kerken deelt eten uit.
Boston is goeddeels een kantoorstad en voor een ander deel toerististische trekpleister. Historisch als bijna geen andere stad in de VS, met soms eeuwen oude gebouwen. Boston is beroemd voor de ‘Tea Party’, de gebeurtenis in 1773 waarbij grote voorraden thee in de haven werden gedumpt als protest tegen belastingheffingen van ‘baas Engeland’. Niet lang daarna begon de Onafhankelijkheidsoorlog.
Politiek woelt het nog immer hier. (Inmiddels is de State of the Union uitgesproken door de president, te vergelijken met onze Troonrede). Met de verkiezingen in het vooruitzicht is het nieuws vergeven van vooral de Republikeinen Trump en Cruz, en de Democraten Hilary Clinton en Sanders. Trump is razend populair in de peilingen. Een soort Amerikaanse Wilders. Net zo populistisch en met een even bizar kapsel. Hij brengt ook net zoveel polarisatie teweeg, hoewel die er in Amerika al was vóór hij op het toneel verscheen. Volgens een dame die ik op een Drie-Koningenfeestje sprak is politiek één van de meest vermeden onderwerpen tegenwoordig in families en vriendenkringen. Normale gesprekken zijn niet langer mogelijk. Wie zijn vrienden wil behouden en geen verwijdering in de familie spreekt zo min mogelijk over politiek. In mijn schoonfamilie zijn er aanhangers van zeer links tot zeer rechts. Gelukkig wonen we te ver van elkaar om regelmatige verjaardagsfeestjes te hebben met allerlei ‘olifanten in de kamer’. De tegenstelling tussen echtgenoot en schoonvader is nog net te behappen.
Kim haalt ‘goud’ uit de grabbelmand
Drie elegante koningen in het huis van onze gastvrouw
Het Drie-Koningenfeestje was een primeur voor mij. In Zuid-Amerika en Spanje een jaarlijkse gelegenheid blijkbaar. De dame bij wie we te gast waren komt uit Panama oorspronkelijk en had, naast de gebruikelijke crackers-met-kaas, ook allerlei Panamese gerechten klaargemaakt, waaronder een aantal met gezoute vis. Bakkeljauw geheten in Suriname. Verder was er een grote taart met daarin een kroontje verstopt. Wie het kroontje vond kreeg een tiara te dragen en was de rest van de avond koning of koningin. Tot slot mochten we allemaal iets uit een grabbelmand pakken. We kregen kleine cadeautjes dat te maken had met mirre (parfumflesjes), wierook (stokjes om thuis te branden) of goud (chocolade munten).
Tijdens mijn Nederlandse les vorig jaar, vertelde de buitenlandse dames één voor één over een traditie in hun land van herkomst. Éen van hen, een Spaanse, vertelde over een feest met konijnen. Pasen, dacht ik. Néé, het was in januari. Drie konijnen en het was het einde van kerstfeest. Multiculti als ik ben sta ik open voor alle soorten tradities. En konijnen met kerst vond ik nog niet zó’n vreemde combi…Waarom het er per sé drie moesten zijn bevreemde wel enigszins. Het accent van de vrouw was sterk en het Nederlands gebrekkig. Het duurde nog een aantal minuten voor het licht eindelijk aanging: Het ging hier over het Driekoningenfeest! Leg de nadruk op de -ningen en spreek het uit met een Spaans accent…
Ik ben voor een periode in Boston, bij schoonvader Chris. Hoogbejaard maar nog scherp en betrokken bij de wereld en wat er in omgaat. Beperkt door een recente valpartij, waarbij hij een arm brak en door ruggewervels die veel pijn veroorzaakten. Door een chirurgische ingreep zijn de wervels op elkaar ‘geplakt´ waardoor de pijn weg is. Wel is het lichaam stijver en minder mobiel geworden. Aanvankelijk aan huis gebonden, is hij nu zover dat we met een rollator weer een eind kunnen lopen buiten. Door osteoperose is zijn lange lichaam gekrompen en loopt hij gebogen. Maar hij loopt weer! Langzaam, maar toch.
Vandaag wandelden we naar Hook’s Lobster, een (historische) viskraam waar Chris al jaren verse vis en broodjes kreeft haalt. Heel lang (tijdens het leven van schoonmoeder) was dit een zondagse traditie wanneer we op bezoek waren: Echtgenoot, moeder Blanca en ik werden afgezet bij de kerk voor de ochtenddienst. In de tijd dat wij in de kerk waren reed Chris, die niet naar de kerk gaat, naar huis, haalde vier broodjes kreeft en haalde ons vervolgens weer op. Weer thuisgekomen maakte hij de broodjes klaar zoals hij ze het lekkerst vond. Ik vond er nooit zoveel bijzonders aan, proefde meer mayo dan kreeft, maar de traditie was bijzonder.
De broodjes kreeft die we vandaag haalden waren omgeven met een gevoel van nostalgie. Maar drie broodjes kopen leek niet juist. Het cijfer drie schuurt nog altijd na het sterven van (schoon)moeder Blanca.
Op weg naar de viskraam lopen we door het langgerekte park dat in de plaats van een gruwelijk lelijk viaduct gekomen is. Dwars langs de flat waar schoonouders wonen en midden door de stad liep, als een giftige slang, een groen monster op pilaren. Op het viaduct scheurde nacht en dag verkeer voorbij. Het lawaai en de stank waren vreselijk. Na twintig jaar werk en vele miljarden dollars (!) was er een tunnel. Op de vrijgekomen grond is een prachtig park aangelegd. Wat een schitterende verbetering was dat. Zoals veel in Amerika is er van alles in het park gefinancierd door particulieren. Zo kun je een tegel kopen, met je naam erop, voor $500. Veel mensen leggen een tegel om een geliefde te gedenken. Of puur om het parkinitiatief te ondersteunen.
In het park staat ook een boompje. Een kornoelje. Geplant ter ere van en in herinnering aan schoonmoeder Blanca die veel betekend heeft voor de buurt en de ontwikkeling van het park. Als we gaan wandelen, gaan we er steeds even langs om Blanca gedag te zeggen, zoals schoonvader het noemt. ‘I miss you’, zegt hij dan zachtjes.
Het eerste wat me overvalt is de warmte. Nee, niet buiten. Daar is het vrieskoud. Ik heb het over de verzengend droge, warme lucht die alle kamers van het appartement in wordt geblazen. Ik verkeer in een permanente staat van oververhitting sinds ik ben gearriveerd in de flat van mijn schoonvader, in Boston.
Sinds mijn vijftigste of zo verkeer ik al in een milde staat van onaangename warmte, en dit komt er nog eens bovenop. Ik wil bloot op het balkon gaan staan, met blote voeten in mijn hemd naar buiten, zo benauwd heb ik het. Het is minstens 23 gr. binnen! Zou ik eraan wennen in de vijf weken dat ik hier ben? Onze slaapkamer houden we KOEL. Verwarming uit en het raam op een kier. Echt open kan niet vanwege het lawaai. Maar ook vanwege de wind. Op de 16e verdieping, aan het water, is een zuchtje wind op de begane grond al snel een loeiende storm door het open raam. Maar de kier brengt al verlichting.
En dan mijn kleding. Gewaarschuwd door mijn kinderen, (die hier ook net gelogeerd hebben, apart van elkaar) niet te warme kleding mee te nemen, heb ik me reeds beperkt tot t-shirts en vestjes. Maar ik had korte mouwen en korte broeken mee moeten nemen! Behalve voor buiten dan. Daar is het koud. Gisteren vroor het en vandaag is het rond het vriespunt, met een helderblauwe lucht. Dat maakt veel goed. Als ik het maar niet zo heet had binnen!
Ik was vergeten hoe oude mensen hun huizen verwarmen als sauna’s. Mijn moeder was een koukleum van het eerste soort. Altijd koud wanneer ze bij ons logeerde. Een deken op haar benen, een andere om haar schouders en de kachel op 22…Niet te harden, maar ja, wat doe je als je gast het koud heeft? Uiteindelijk kun je beter te warm zijn vermoed ik, dan voortdurend koud.
Hoewel…koud zijn maakt bruin vet aan en dat schijnt heel gezond te zijn! Toch maar de schaars geklede methode op het balkon toepassen hier, een paar keer per dag!
Fantastisch stuk over de begeleiding van schoolkinderen die langs een asielzoekerscentrum (ja echt!) moeten fietsen. Dat is zo bedreigend dat men van overheidswege besloot dat er beveiligers meefietsen.
Ik hoorde laatst dat je begeleiding kunt aanvragen voor kinderen die op weg naar school langs een AZC moeten fietsen. Wat een goed idee! Graag zou ik van u willen weten of mijn kinderen hier ook voor in aanmerking komen.
Op weg naar school komen ze namelijk langs een Katholieke kerk en een stukje verderop is een bouwplaats waar afgetrainde wat oudere bouwvakkers jonge- en meestal minderjarige meisjes nafluiten. Intimiderend vind ik ook dat mijn kinderen door een volkswijk moeten fietsen waar het wemelt van de PVV stemmers! Vooral in de decembermaand vinden mijn kinderen dit bedreigend. Mijn oudste zoontje Pete voelt zich altijd erg door hun aangesproken.
Natuurlijk heb ik zelf ook gekeken naar de mogelijkheid om ze onder begeleiding naar school te brengen, maar ik heb een bakfiets. Voorheen vond ik dit reuze handig, want daar pasten niet alleen mijn eigen kinderen in maar ook het goed gevulde…
In het Nederlands Dagblad van vandaag las ik in de rubriek Blogs en Bladen iets uit de Groene Amsterdammer. Hoofdredacteur Xandra Schutte schrijft daarin o.a. over naastenliefde. Ze bekijkt naastenliefde van verschillende kanten blijkbaar. Het thema van de Groene is ‘Heb uw naaste lief’. In het blad komt dan ook een priester- folosoof aan het woord, Roger Burggraeve.
Zijn woorden citeer ik hier want ze zijn heel treffend. Er bestaat namelijk een misverstand over wat naastenliefde met een mens doet. Je zou je er zo fijn bij voelen, dus uiteindelijk is het iets wat je voor jezelf doet.
Roger Burggraeve zegt heel nuchter: Naastenliefde is een voortdurende onrustige bewogenheid in jou, waardoor je zo over het lot van de ander in zit, dat die ander in jou komt te zitten. Het is dan ook geen pretje, naastenliefde.
Zaterdagmiddag op ‘seniorentijd’ (17.00 uur!) de film Publieke Werken gezien. Met plezier. Ik ga meestal met enige schroom naar Nederlandstalige films. Nederlandse series op televiaie kijk ik alllang niet meer, omdat ik dan met plaatsvervangende schaamte en kromme tenen het slechte acteerwerk moet verdragen. Daar is geen lol aan.
Zoals gezegd we hebben de film met plezier bekeken. Ik had het boek al een aantal (misschien wel 10?) jaren geleden gelezen en herinnerde me alleen de verhaallijn van Walter Vedder, de vioolbouwer in Amsterdam, die weigert zijn huis te verkopen aan de bouwer van het nieuwe Victoria Hotel in Amsterdam, eind 19e eeuw. Hij krijgt een bod van f 20.000 gulden maar eist f 50.000, in de veronderstelling dat men zonder hem niet verder kan.
De tweede verhaallijn was in mijn geheugen weggezakt. Die van neef Anijs, de apotheker-zonder-diploma in Hoogeveen. Die, uit mensenliefde, allerlei medische hulp geeft aan de arme veenkolonisten, tot ergenis van de arts en andere notabelen in het dorp.
De twee neven bedenken samen een plan, waarmee de kolonisten geholpen en zijzelf er niet minder van worden. Van de f 50.000 van Walter kopen ze een overtocht naar Amerika voor de armen die dat dan later, mét rente, kunnen terugbetalen.
Alles wordt geregeld, de mensen hebben de papieren, maar het huis van Walter is niet verkocht en wordt ook niet meer verkocht. De bouwer heeft het ontwerp aangepast en het hotel wordt om het huis heen gebouwd. 150 mensen zijn onderweg naar Amerika voor wie nu niets betaald is.
Hoe ze Amerika toch binnenkomen wordt bepaald door de waarde van een viool die in het bezit was van een van de kolonisten, gerepareerd is door Walter (vioolbouwer van beroep) en gekocht door een Amerikaanse neef van Walter. Voor $100. Als die teruggevonden wordt tussen de spullen van de voortvluchtige, failliete neef blijkt die een fortuin waard.
In de film zijn de arme veenkolonisten Joods. De apotheker voelt zich zeer verwant aan deze mensen en wil ontzettend graag hun lot verbeteren. Hij is door omstandigheden ook nauw betrokken geraakt bij de familie Bennemin. Na hun vertrek gaat hij kijken bij de lege plaggenhutten en heeft een religieuze ervaring.
Dan volgt de zwakste scene uit de film. Anijs wil zichzelf besnijden, maar wordt gestoord door de arts en de burgemeester die hem met zijn broek om zijn enkels aantreffen en een besnijdenishangertje om zijn penis. Het werkt op de lachspieren, terwijl dat toch niet de bedoeling zal zijn geweest.
Toch blijft het geheel van de film boeiend, is het een strak in elkaar gezet verhaal van Rozeboom en is de verfilming ook goed. Soms wat nep, maar over het algemeen is de sfeer van het Amsterdam aan het einde van de 19e eeuw goed neergezet.
Echtgenoot en ik waren het niet eens, uiteindelijk, of het nu een tragedie was of niet. Was Vedder een tragische figuur of een eigenwijze, arrogante vent. Of kan dat samengaan? Ik neigde naar het laatste. Wie blijft nu zolang voor de hoogste, onrealistische prijs voor een huis gaan, wanneer je verantwoordelijk bent geworden voor het lot van anderen, uit vrije keus? Als hij dan eindelijk wil schikken is het veel te laat. Is dat tragiek? Ik had meer een reactie van eigen schuld, dikke bult. Volgens echtgenoot was de film dan niet geslaagd. Want we moesten juist sympathie opvatten voor Vedder. Mijn sympathie lag eerder bij Anijs. Die erin geluisd wordt door zijn neef, die hem niet vertelt dat het geld niet in zijn bezit is. Niet gewaardeerd door de notabelen, terwijl hij het goede voor heeft met de armen. Zelfs een tijd verlaten door zijn vrouw vanwege het feit dat de medische tuchtraad hem uit zijn beroep wil zetten. Het eindigt voor Anijs beter dan voor Vedder.
Het is vreemd. Wanneer er ernstige, urgente dingen gebeuren lijkt het of ik steeds weer net aan de verkeerde kant van de oceaan zit. Of aan de andere kant van de wereld. Toen mijn vader stervende was in 1986, kon ik terugkomen uit Azië, waar we toen woonden, om nog op tijd te zijn voor afscheid en begrafenis. Toen mijn eerste zwager onverwacht stierf (1981) waren we net in Zuid-Korea aangekomen en kon ik niet terug om bij de begrafenis te zijn. Dat heeft ertoe geleid dat ik nooit echt heb kunnen rouwen, omdat alles zo onwezenlijk bleef. Gelukkig was ik op de juiste plek toen mijn tweede zwager stierf in 1991. Zijn ziekte en sterven heb ik van dichtbij mee kunnen maken. Ook mijn zus stierf in mijn nabijheid in 1992.
We laten schoonvader straks achter in betere gezondheid. Met hulp van vrienden en buren kan hij weer zelfstandig leven. Boodschappen worden bezorgd, de vriezer ligt vol met eten. Hij loopt niet langer met een rollator, maar met een wandelstok en redt zichzelf weer prima. De eettafel die werkelijk boog onder het gewicht van alle papieren, rekeningen, bonnetjes en afschriften begint langzaam weer leger te raken. Het ziekenhuisbed wordt opgehaald. Allemaal tekenen van zijn verbeterde gezondheid.
Het eerste wat me overvalt is de warmte. Nee, niet buiten. Daar is het vrieskoud. Ik heb het over de verzengend droge, warme lucht die alle kamers van het appartement in wordt geblazen. Ik verkeer in een permanente staat van oververhitting sinds ik ben gearriveerd in de flat van mijn schoonvader, in Boston.
