vandaag schijnt de zon

Het is 11 september, een echte doemdatum tegenwoordig. Vijf jaar geleden zat ik op een Koreaans hotelkamertje te kijken naar de televisie.  CNN– Breaking News!! America under attack!  De koude rillingen liepen me toen over der rug. Wat was er in vredesnaam aan de hand? Zo ver weg te zijn van die gebeurtenissen gaf een gevoel van vervreemding. Engelse kranten waren moeilijk te krijgen waar we waren, het tijdverschil (11 uur) maakte het lastig om te bellen en de taalbarrière maakte dat we niet veel verder kwamen dan: wat vreselijk, hè? Dit gekoppeld met de, voor ons rare, culturele gewoonte in Azie om bij slecht nieuws te lachen (in verlegenheid gebracht), had tot gevolg dat de dag van de aanslag zelf een mistig karakter draagt in m’n herinnering.

In de loop van de volgende dagen kregen we mails van de kinderen en vrienden die allemaal de sfeer van verbijstering ademden. Er was iets zeer schokkends gebeurd en niemand kon het echt duiden. De schok van een ramp, maar dit was beslist geen natuurramp.  Dit was gewild, bewust. De in detail geplande moord op duizenden onschuldige burgers.

In het vliegtuig onlangs naar Canada raakte ik in gesprek met m’n buurman. Een jonge vent, Amerikaan, die op terugreis was van een verblijf in Londen waar hij voor z’n studie een summerschool had gevolgd. Een internationale cursus waar hij veel gesproken had met europeanen over de situatie in Amerika. Hij vertelde over het gebrek aan interesse onder Amerikanen in vooral lokale politiek en uiteindelijk kwamen we te spreken over Bush, en de landelijke politiek. Ik heb een zeer linkse schoonfamilie, waarvan een gedeelte er zelfs van overtuigd is dat de gebeurtenissen op 11 september in scène zijn gezet door de regering…Je mag haast niet hardop zeggen dat je Bush niet alleen maar de duivel himself vind. Het viel me bij deze medepassagier daarom op hoe genuanceerd en weloverwogen hij sprak over z’n land en de regering.  Hij moest lachen toen ik vertelde over m’n schoonfamilie…Zei dat hij zelf ook eerder democraat was dan republikein, maar de complot-theorie is zo extreem dat je die bijna niet serieus kunt nemen, vond hij. Hij vertelde dat zijn tante tegenover het Pentagon woonde in de tijd dat het vliegtuig daar neerstortte en zij was heel zeker van het feit niet een klein vliegtuigje met bom of een raket gezien te hebben (zoals de complottheorie beweert).

Toch lees ik nu  vaker dat er in Amerika steeds meer mensen gaan geloven dat Bush het hele drama gepland heeft om een reden te hebben Al Quaeda aan te vallen. 

Ik ben geen politicus, geen buitenlandcommentator en zeker geen CIA kenner.  Maar mijn gezonde verstand en datgene wat ik de afgelopen jaren gelezen heb, zegt me dat Bush geen schoonheidsprijs verdient met z’n optreden door de jaren heen. Maar dit verschrikkelijke drama met opzet laten gebeuren zou hem op één lijn met Hitler zetten.  En dat gaat te ver. Er zijn teveel integere mensen die betrokken zijn bij de regering Bush, die hem kennen, die persoonlijke gesprekken met hem voeren, waaronder ook een aantal christenen.  Met regeren maak je vuile handen, zeker als je een machtig land als Amerika regeert. Maar vuile handen maken is wat anders dan uit pure machtsberekening duizenden burgers van je eigen land de dood injagen!

Ik gedenk al die mensen vandaag met groot medelijden en bid voor alle nabestaanden.

Kun je reanimeren?

"Kun je reanimeren?" Met die vraag rende ik maandagavond opeens langs verschillende buren. Bij het naar bed gaan hoorde ik een vreemd geluid bij de buren direct naast ons vandaan komen. Nu gebeurt daar van alles omdat het een kamerverhuurbedrijf is en er geloof ik 10 mensen wonen, maar dit klonk als uit een ver verleden. Wanneer onze zoon Lukas (valse) croup had als kind en daardoor slecht kon ademhalen maakte hij ook van die benauwde hoestgeluiden.  Het kwam van buiten en ik liep het balkon van onze slaapkamer op om te zien wat er aan de hand was. Op het aangrenzende balkon stond m’n Turkse buurman, naar adem te happen alsof er een stuk vlees in z’n keel was blijven steken, ondertussen vreemde klanken uitstotend. Geschrokken riep ik of ik een dokter moest roepen. Dwaas eigenlijk, want dat was zonder meer duidelijk. Binnen hoorde ik twee van z’n huisgenoten roepen dat ze 112 aan het bellen waren. Ik sloot de balkondeuren met de gedachte dat er dan verder niets te doen was, tot ik bedacht dat we op ons rijtje een huisarts hebben wonen. Ik als een speer de deur uit om die te waarschuwen.  Hij was niet thuis, z’n vrouw wel. Binnengekomen bij de buurman zag het er slecht uit. Hij was grauw en ijskoud, rochelde en leek stervende. We hebben hem op de grond kunnen leggen, de doktersvrouw zei dat hij nog pols had en inmiddels was 112 aan de lijn.  "Kunnen jullie reanimeren", was het eerste wat de vrouw aan de lijn me vroeg. Nee dat konden we geen van allen. De doktersvrouw begon het "Onze Vader" te bidden, maar 112 zei tegen me, "blijf hem stimuleren, probeer de pijnprik". Mijn volgende gang was naar buiten kijken of ik iemand vinden kon die wel kon reanimeren. Veel van de buren kwamen naar buiten maar niemand had de kennis in huis….Gelukkig arriveerde toen de ambulance. In the nick of time!  Na lang wachten (we werden er gelijk uitgebonjourd:"neem die hond ook mee!", beest was meegelopen en zat muisstil te wachten in de kamer tussen alle commotie) kwam het verlossende woord "hij doet het weer". Ambulance taal. 

Zo leert een mens z’n buurt kennen! Na een tijd te hebben nagepraat om van de schrik te bekomen nodigde een stel me uit voor een glas wijn. "Je moet nu niet alleen naar huis gaan". Heel sympathiek.

Vandaag bij de buurman langs geweest.  Hij ligt nog op intensive care, maar het gaat veel beter.  Hij heeft er geen directe schade van opgelopen naar het schijnt. Ik was ook heel blij te ontdekken dat hij familie heeft in Den Haag. Een ex-vrouw (nederlandse) en twee dochters en een zoon.  Dat was een hele opluchting.

En nu dus een cursus reanimatie!

Toch nog jetlag?

Ik meende dat het wel redelijk goed ging.  Donderdag was ik rond 13.00 uur weer terug in Nederland. Kim stond me op te wachten en het was heerlijk elkaar weer te zien. Twee nachten helemaal niet slecht geslapen en opeens, laat vanmiddag, word ik getroffen door een mokerslag. Ik voel me helemaal niet senang. Misschien is het wel het eten…(heb linzen op).  Nou ja, ik hou het maar kort vandaag.
De rest van de tijd in Canada was aanmerkelijk rustiger dan de eerste 4 dagen, met voorbereiding, de bruiloft zelf, en het afscheidsfeestje van Kees Gootjes.  (Die zag ik dus gisteren weer in Nederland, want hij woont in huis bij zoon Lukas).

Ik heb met Dinie dinsdag en woensdag twee heerlijke klets-(heel veel geleerd van haar over voeding en zo) en shopdagen gehad, we hebben geluncht in een (gigantische) Healthfoodstore (met de vrolijke naam ‘Goodness Me’) en de dag erna bij de Koreaan.  Ik heb m’n portie kimchie weer binnen! Heb zelfs bij de Koreaanse supermarkt inkopen gedaan met een in Hamilton woonachtige Koreaanse vriendin van Dinie, Yu shin (die had ook al een zeer smakelijke Koreaanse maaltijd voor me klaar gemaakt). Ben wel jaloers op de Canadezen. Koreaanse ingredienten zijn heel makkelijk te verkrijgen.  Waarom nog steeds niet in Nederland? Hier heb je toch een grote Koreaanse gemeenschap? De meeste spullen kun je hier wel bij elkaar sprokkelen bij Chinese of Indonesische toko’s (meest Japanse import) , maar rode peper pasta en -poeder nergens en die is zo uniek van smaak, die is niet te vervangen door sambal of cayennepeper.

Het blijft me verbazen dat Korea relatief gezien zo onbekend blijft qua keuken en als toeristische bestemming.  Het is er zo mooi en het eten zo lekker.  Het zal de knoflook wel zijn…In Korea wordt de meeste knoflook ter wereld gegeten. Maar ja als iedereen het doet heeft niemand er last van. Toch?

Bruiloft in canada

Ik ben in Canada. In Hamilton wel te verstaan. Vandaag is de dag van de bruiloft van Jentine Gootjes met Matt van Harsevoort.  Jentine ken ik sinds haar geboorte in 1983, 6 maanden na de geboorte van Saskia, mijn jongste dochter. Allebei geboren in een ziekenhuis in Pusan, Zuid-Korea. We woonden daar in verband met het werk van echtgenoot en Jentines vader. Zij waren docent op een theologische opleiding in die stad.
Jentine en Saskia waren vriendinnen vanaf het moment dat ze oud genoeg waren om te lopen en praten. Al met al maar een jaar of 4 want toen vertrokken wij naar Nederland en de Gootjes familie een jaar daarna naar Canada.  Lange jaren was ons contact uitsluitend via brieven tot wij in 2000 een maand of 5 in Hamilton gingen wonen. Echtgenoot verving zijn oud-collega op de opleiding waar hij les gaf in verband met een sabbatical.  Toen is het contact weer opgebloeid. We merkten allemaal dat Korea een belangrijke plaats inneemt in onze gezamenlijke  herinnering! Er is niemand met wie je die kunt delen dan met elkaar.  Het voelt als familie wanneer je zo bezig bent. De “Weet je nog…?”-verhalen  waren niet van de lucht.  Samen kijken naar oude dia’s en de slappe lach krijgen over de ouderwetse kleding, al dat soort activiteiten deed de band weer verdiepen. Ook Sas, die mee was naar Canada, pikte haar vriendschap met Jentine weer op.  Grappig was dat ze zoveel dezelfde interesses hadden vooral mode, en kleding.
Om een lang verhaal kort te maken: toen Jentine zou gaan trouwen begon het te kriebelen bij me: daar wil ik bij zijn.  (Sas had ook niets liever gewild, maar ja, geld is always a problem…)

Vandaag is de grote dag. Om 7 uur was ik op om met 2 van haar broers te gaan helpen met het opzetten en inrichten van een party-tent die gisteren toch nog maar gehuurd was vanwege de slechte weersvoorspellingen.  In iemands (gigantische) achtertuin werd  het enorme ding door 2 professionals omhoog gehesen, en met dikke palen en touwen in de grond verankerd. Gehuurde tafels en stoelen erin (allemaal zeiknat geregend in de nacht). Tafelkleden, kaarsjes, een bar en alles leek direct een stuk vrolijker. Het is echter koud en het feest is ’s avonds…Ben benieuwd! Ik ga me optutten! Zit nu aan tafel te schrijven, met de kapster tegenover me. Wachtend op de bride die haar make-up doet in een salon ergens. Het is 12.30 uur en de kerkdienst begint om 15.00 uur. Haast?  Welnee. Stress hier? Valt mee…..

Griekenland

Schoonzoon is half Grieks. Zijn vader kwam uit Griekenland. Uit het noordwesten, pal onder de grens met Albanië, tegenover het eiland Corfu. Ze hebben dit jaar met kleinzoon het geboortedorp van zijn vader bezocht. Het dorp wordt in de winter nauwelijks bewoond, maar in de zomer trekken de weggetrokken oud-bewoners terug naar hun zomerhuizen.  Ook schoonzoons ouders hebben er een zomerhuis. Nichten en neven met hun kinderen, nog een oom geloof ik en aangetrouwde familie is dan een aantal weken cq maanden terug in de oude omgeving.  Niek was er voor het eerst en werd hartelijk onthaald!  Het is een prachtige streek van Griekenland.  Bergachtig, met eeuwenoude olijfgaarden, fruitbomen en zonder toerisme. olivegroves1.

moeders was in een uitstekende bui

Het ging gisteren prima! Ik had me helemaal voorbereid op een moeizaam, vermoeiend bezoek, met daarna een moeilijk gesprek met het adjunct-hoofd van de verpleegafdeling waar moeders woont. Maar mijn moeder zat keurig gekleed, met haar haar netjes verzorgd, een kopje koffie te drinken toen we binnenkwamen. Niks huilen, geen klachten. Hoe gaat het? "Goed hoor". Wat zie je er mooi uit! "Ja, hè?" Big smile. "Moet jij niet werken?", tegen Kim. Ze was zeer in haar sas met de rok die ze aanhad, wat ze ook steeds bleef zeggen:"mooi, hè?". Ik beging de vergissing om te zeggen dat ik de bloes er niet zo bij vond passen….Bewerkt op bewerkt. Zou mijn moeder zelf nooit gekozen hebben, maar dat ziet ze niet meer blijkbaar. Nou, dat heb ik snel ingeslikt want daar werd ze wel onrustig van.  Dom van mij natuurlijk.

Het gesprek met Joke daarna droeg gelijk een heel ander karakter. Ik had de geriater erbij willen halen, verwachtte te horen dat het echt niet meer ging enz.  Maar nee. Men vindt dat het eigelijk heel goed gaat, de laatste tijd. Het verdrietige houdt ze, zei Joke, maar daarnaast kan ze ook weer vrolijk, cq. tevreden zijn. Ze ziet er af en toe onverzorgd uit omdat ze graag zelf eet en dat gaat steeds moeilijker. Dat hebben wij zelf ook gemerkt.  Een kopje koffie of thee hangt zomaar half scheef en de inhoud stroomt langs kin en bloes.  Maar inderdaad, zolang mijn moeder graag zelfstandig eet en drinkt, dan is dat niet anders. We gaan nu in elk geval voor het eten (wat ze graag en véél doet) schorten uitproberen. Men vindt dat in Frankeland een teken van disrespect (vroeger droegen de dames ook geen schorten bij het eten, dus nu ook niet), maar, hoewel ik het uitgangspunt waardeer, vies zijn is erger. Overigens is mijn moeder echt nog van de schorten-generatie.  Bij iedere activiteit waarbij kleding bevuild kon raken, ging, hup, het schort om.  Als ze mij in de keuken bezig zag verzuchtte ze vaak wanhopig: "kind, doe toch iets om, je zit zo onder de vlekken!" Ze had 100% gelijk, maar ik haat schorten. Voor mij dus later geen schort, mensen 🙂1955_1 Aan vlekken ben ik al gewend..

De mevrouw op deze foto heeft expres haar schort afgedaan, volgens mij, omdat ze op de foto kwam…Iedere vrouw in 1955 had toch een schort om bij het afwassen??

Die keuken ziet er overigens exact zo uit als die van ons in Schiedam, in het huis waar ik van 1957-1965 woonde. Ik ga helemaal uit m’n dak wanneer ik spullen en interieurs uit die tijd zie…Granieten aanrecht, dat tafeltje van kunststof (heeft een speciale naam, ben’t even kwijt) en dat fornuis! Heb ik in de zeventiger jaren ook nog op gekookt. En volgens mij hadden Jes en Dos (dochter en schoonzoon) er ook nog één eind negentiger jaren. Onverwoestbaar dus.

Wat moeders betreft, we moeten het in de gaten blijven houden, denk ik.  Joke, met wie ik sprak, heeft veel feeling voor oude mensen en bij haar zal mijn moeder ongetwijfeld beter zijn dan bij sommige van de andere meisjes die haar verzorgen. Joke helpt ma ook met bidden voor het eten. maar dat doen ze lang niet allemaal.  Ik ga dus wel kijken in de Wijngaard, een gereformeerd verpleeghuis in Zeist, maar het moet wel heel acuut slecht gaan willen we moeders nog verhuizen. Nog afgezien van wachtlijsten enz.  Voorlopig ben ik God dankbaar dat het langzaamaan wat beter lijkt te gaan. Ik bid er dagelijks, meerdere malen, voor!

op bezoek

Vanmiddag weer naar Schiedam.  Het nieuwe paspoort voor mijn moeder is klaar en kan (in aanwezigheid van) een familielid worden overhandigd. Dan is dat ook weer geregeld. Verder ga ik wat doorpraten met het adjunct-hoofd van de afdeling waar mijn moeder woont (in verpleeghuis Frankeland) over Ma.

Na de vakantie ben ik bij haar langsgeweest. Het ging niet zo best. Ze was huilerig en zuchtte veel dat ze zo ziek was. Toen we aankwamen zat ze bij de kapper. De kapper, dat is dan in een kamer op de afdeling. Een vreselijk primitief gedoe vond ik het.  Al die dames om een tafel, net astronauten, met van die opblaasbare kappen op hun hoofd. Het rook sterk naar versteviger en ander chemisch spul (mijn moeder werd gepermanent). Ze zuchtte voortdurend dat ze het benauwd had. Het wassen van de haren werd in een andere kamer gedaan. Hoe, mag joost weten, want bukken bij een wastafel kunnen de meesten niet meer, mijn moeder zeker niet! Dat het moeizaam ging bleek wel toen Ma terugkwam om te eten en ik haar bloes recht wilde trekken.  Het arme mens was werkelijk z…nat! Tot op haar hemd. De verzorging was druk met voeden en van alles.  Ik denk niet dat het opgemerkt zou zijn…

We twijfelen zo sterk op dit moment of we wellicht toch nog een verhuizing moeten overwegen naar een echt christelijk tehuis. We hebben allemaal de indruk dat m’n moeder verkommerd en niet op haar plaats is, maar wat is de oorzaak?  Zou ze zich beter voelen in de Wijngaard bijvoorbeeld? Of zit het ongelukkige zo in haar zelf dat daar alleen met medicijnen wat aan te doen is en veel aandacht? Toch vind ik het iedere keer erg dat mijn moeder, die zo trouw altijd bad voor haar eten en de Bijbel las, elk tv programma waar maar psalmgezang of bijbelmeditaties in voorkwamen volgde, nu zonder gebed aan haar eten begint en de hele dag alleen maar luistert naar oud-hollandse liedjes e.d.  Ook leuk trouwens hoor, ik wil zeker niet alles afkraken. Maar is ze zo niet een groot stuk van een voor haar zeer vertrouwde omgeving kwijt?

Wat is wijs?

Ed, mijn broer, neemt haar overigens 2 maal in de maand mee naar de Ned. Geref. kerk in de buurt. Daar is ze rustig en lijkt het erg naar haar zin te hebben. Pas de laatste keer, vertelde Ed, had ze gevraagd tijdens de dienst: "Duurt het nog lang?" De rollen omgedraaid, voelde m’n broer, toen hij antwoordde: "Nog eventjes, het is zo afgelopen."

recepten

vijfmaal redelijk eenvoudige recepten voor een grote groep

Lukas z’n recept: gambas, feta en tomaten met tagliatelli.
Dos z’n recept: spaghetti met ham en roomsaus
Suzy en Rob’s recept: aardappels in de oven, erwtjes met kip, courgette met ui en kalkoen.
Kim’s recept: hamburgers met knoflook op de BBQ
Saskia’s recept: roerei met kruiden en kaas, braadworstjes met warme broodjes

Met z’n negenen

Een intensieve week! Vanaf zondag 30 juli waren we met z’n negenen in ons Duitse vakantie- ruilhuis.  Eerst arriveerden oudste dochter met haar man en kleinzoon Niek van anderhalf. ’s Avonds laat een andere zoon en dochter en de dag erop, maandag, last but not least onze tweede dochter met vriend.

Ik was erg blij dat het niet meer zo vreselijk warm was! We hebben stadjes (Marburg, Herborn)  bezocht, gezwommen in de Aartalsee, ontzettend veel gekletst,gelachen, koffie gedronken op terrasjes, om de beurt gekookt en ons eindeloos vermaakt met Niek.

Niek loopt als een kievit, onderzoekt alle dingen en heeft grenzeloos veel plezier in het leven.  Hij maakt geluiden alsof hij praat, en weet met stem en mimiek exact te communiceren wat hij wel en niet wil.  Het grappige is dat hij zichzelf prima vermaakt met van alles en nog wat en hij is zo gezellig bezig dat je allemaal wil vragen of je mee mag spelen.  Dat vindt Niek natuurlijk prima!  Dus hij wisselde voortdurend van speelkameraad.  Er was altijd wel iemand die zin had in een partijtje knuffelen,stoeien of rondsjezen met hem, stralend van plezier, in een doos of zo.  Niek vermaakt zich overigens uitsluitend met ‘echte’ dingen.  Dozen en lichtknopjes en pannen en potten of ping-pongen met Pappa. Hij staat dan op de tafeltennistafel, hangt als een pop in zijn vader’s armen, die het batje in Niek’s hand en in die van hem vasthoudt. Zo slaan ze samen het balletje heen en weer.. De tegenspelers moesten er een beetje rekening mee houden, maar het ging al erg goed. Niek wordt natuurlijk Nederlands kampioen tafeltennis! Speelgoed is voor de dommen, Niek gaat daar niet voor.
Vanavond zijn Niek en zijn ouders weer vertrokken.  Het is stilletjes in huis.  Ik ruim nog wat rommeltjes op, denk af en toe Niek te horen.  Als zes volwassenen kijken we elkaar aan en zeggen: wat heeft dat jochie een energie!  Wij zijn allemaal uitgeput, terwijl hij er morgen weer helemaal voor gaat.  Tja, zei zoon Luuk, hij heeft nog nauwelijks last van de zwaartekracht.  Lukas houdt van wetenschappelijke verklaringen.